Ücretsiz YouTube Para Kazanma Kursu – Ders 6
YouTube’da günde 3,7 milyon adet video paylaşılmaktadır. Bu da her dakika 2500 adet video paylaşıldığı anlamına gelmektedir. Bu kadar çok videonun paylaşılmasına rağmen YouTube, içerik üreticilerinin haklarını nasıl koruyor? Bu derste hem telif haklarının nasıl korunduğunu hem de telif haklarının ihlali durumunda hangi cezaların uygulandığını öğreneceksiniz.
Telif hakları (Telif hakkı) nedir? Neden gereklidir?
YouTube’dan para kazanmaya çalışanların, YouTube kanal sahiplerinin neredeyse %99’u telif hakkı problemi ile karşılaşmıştır. Bazen videoda yer alan herhangi bir görüntüye, bazen de videoda kullanılan sese bağlı olarak telif hakkı bildirimi görebiliriz. YouTube, hem içerik sahiplerinin haklarını korumak hem de YouTube platformunun büyük bir çöplüğe dönüşmesini engellemek için bu adımı atmıştır. YouTube’da telif hakları, Content ID sistemi tarafından korunmaktadır. Content ID sistemi, videoların (içeriklerin) dijital parmak izini oluşturarak ve bu parmak izlerini veritabanındaki diğer dijital parmak izleriyle karşılaştırarak bir videoda telif hakkı ihlali olup olmadığını tespit edebilmektedir. Bunu aşağıdaki örnekle açıklayabilirim.
Örnek: Farz edelim ki siz YouTube’da bir video paylaştınız. Videoyu paylaştıktan sonra Content ID botları videonuzu ses ve görüntü olmak üzere iki bölüme ayırır ve her bölüm için ayrı ayrı dijital parmak izi oluşturur. Ses için ayrı, görüntü için ayrı dijital parmak izi. Daha sonra oluşturulan bu dijital parmak izleri, veritabanındaki dijital parmak izleriyle karşılaştırılır. Yani o gün, o saat, o dakikaya kadar YouTube’da paylaşılmış videoların görüntü ve ses parmak izleriyle karşılaştırılır. Eğer karşılaştırma sırasında dijital parmak izlerinde benzerlik tespit edilirse, telif hakkı ihlal edilmiş demektir. Content ID sistemi, telif haklarının ihlal edilip edilmediğini bu yöntemle tespit edebilir.
Telif hakkı ihlal edildiyse Content ID ne yapar?
Eğer bir videoda telif hakkı ihlal edilmişse, o videoya telif hakkı ihlali ile ilgili bir uyarı bildirimi gönderilir. Aynı bildirim, içeriğin orijinal sahibine de gönderilir. Bu aşamada hem içeriğin orijinal sahibinin hem de içeriği paylaşan tarafın yapabileceği birkaç adım vardır.
Telif hakkını ihlal eden tarafın yapabilecekleri:
- Verilen karara itiraz edebilir. (Eğer ilgili içeriğin yayın hakkına sahipse)
- YouTube Studio’da, videonun telif hakkı iddiası alan kısmını kesebilir, sesini kaldırabilir veya başka bir ses ekleyebilir.
- Videoyu silip yeniden montaj yaparak, videodaki uyarı alınan kısmı kesip başka bir görüntü veya ses ile değiştirerek yeniden paylaşabilir.
- İçeriğin orijinal sahibi ile iletişime geçip ondan izin alabilir ve yayınlanmasına onay alabilir. %90 durumlarda bu seçenek işe yaramaz.
İçeriğin orijinal sahibinin yapabilecekleri:
- İlgili bildirimin videodan kaldırılmasına izin verir, kanalı beyaz listeye ekler ve o videodan elde edilen gelirden pay talep etmez.
- İçeriğin paylaşılmasına izin verir ancak elde edilen gelirden pay alır. Genellikle gelirin %50’si içeriğin orijinal sahibine gider.
- Videonun YouTube’dan silinmesini talep edebilir.
Burada en tehlikeli olan üçüncü seçenektir. Eğer içeriğin orijinal sahibi videonun YouTube’dan silinmesini talep ederse, Content ID sistemi bu talebi kabul eder ve videoyu siler. Video silindikten sonra kanala “Telif İhtarı” adı verilen bir ceza verilir. Telif ihtarı cezası, YouTube’un en tehlikeli cezasıdır diyebilirim. Bu dersten sonraki derste Telif İhtarı hakkında daha geniş bilgi vereceğim. Konuyu değiştirmeden Telif Hakları dersine devam edelim. İçeriğin sahibi, videonun silinmesini talep ettiğinde ona iki seçenek daha sunulur:
- Videoyu şimdi sildir
- Videonun silinmesi için 7 gün süre ver
Her iki durumda da iddiayı ileri süren tarafın talebi yerine getirilir, yani video silinir. Ancak içeriğin orijinal sahibi “videoyu şimdi sil” seçeneğini seçerse, video anında silinir ve ihlalde bulunan kanala Telif İhtarı cezası verilir. Eğer videonun silinmesi için 7 gün süre verilirse ve ihlalde bulunan taraf bu 7 gün içinde videoyu silerse, hiçbir ceza verilmez. Çoğu durumda içerik sahipleri birinci seçeneği tercih eder.
Telif sahipleri hangi durumlarda şikâyet edebilir?
Bu sorunun kısa ve net bir cevabı vardır. Eğer bir içerik (ses veya görüntü) sahibinin izni olmadan paylaşılıyorsa, içeriğin orijinal sahibinin yani yazarın şikâyet etme hakkı vardır. Eğer içeriğin orijinal sahibi değilseniz ya da yayın hakkına sahip değilseniz ve size şikâyet geldiyse, burada %100 kaybeden taraf siz olursunuz. Bu nedenle telif haklarına dikkatle yaklaşmalısınız.
Farz edelim ki siz bir müzisyensiniz. Piyanoda çalıp videoya çekiyor ve bu videoyu kendi YouTube kanalınızda paylaşıyorsunuz. Bu durumda telif hakkı iddiası ile karşılaşabilir misiniz? Elbette karşılaşabilirsiniz. Bir müziği icra etmeniz, o müziğin yayın hakkına sahip olduğunuz anlamına gelmez. Müziğin orijinal sahibi, yani eserin bestecisi, icracısı veya yayın hakkına sahip şirket telif hakkı iddiasında bulunabilir. Bu tür durumlar çok sık yaşanmasa da pratikte yaşanmıştır ve yaşanma ihtimali vardır. Aşağıda anlatacağım olay buna örnek olabilir.
“Tenet” filminin müziklerini pianoda çalarak YouTube kanalında paylaşan Philip Pietrason adlı bir kullanıcı, Warner Bros tarafından şikâyet edilmiştir. Content ID bu şikâyet üzerine, telif hakkı iddiası bulunan tüm müziklerin kanaldan silinmesi için 7 gün süre tanımıştır. Philip Pietrason müziklerin yayın hakkına sahip olmadığı için videoları kanalından silmek zorunda kalmıştır. Bu tür olaylar genellikle YouTube’un telif hakları politikası çerçevesinde, mahkemeye başvurulmadan çözümlenmektedir.
Telif haklarını ihlal etmeden başkasının videosunu ve müziğini nasıl kullanabilirim?
Birçok içerik sahibi, kendi içeriklerinin kullanılmasına izin verir. Ancak bazı içerik sahipleri bu izni, kullanıcının içeriği doğrudan içerik sahibiyle ilişkilendirmesi şartıyla verir. Yani, farz edelim ki videonuzda bir müzik kullanıyorsunuz. Bu müziğin sahibini videonuzun açıklama kısmında belirtmeniz gerekir. Bazı içerik sahipleri bunu şart koşmaz. Bu tür şartların olmadığı içerikleri, içerik sahibini belirtmeden rahatlıkla kullanabilirsiniz. Bu içerikleri nereden bulabileceğinizi aşağıda görebilirsiniz.
Telif hakkı olmayan müzikler:
- YouTube Müzik Kitaplığı
- YouTube’da “no copyright sounds” başlığıyla müzik paylaşan kanallar
- Ücretli ve lisanslı müzik satan siteler: Envato, Shutterstock ve benzeri siteler
Ücretsiz ve lisanssız müzik sağlayan siteler:
- pexels.com
- pixabay.com
- yapay zekâlar aracılığıyla oluşturduğunuz sesler ve müzikler
Telif hakkı olmayan görüntüler (video ve görsel):
- pexels.com
- pixabay.com
- freepik.com
- canva.com
- yapay zekâlar aracılığıyla oluşturduğunuz görüntüler
YouTube’a yeni başlayanlar ve hâlihazırda kanal sahibi olanlar, unutmayın ki gerçek dünyadan farklı olarak sanal dünyada haklar tamamen korunmaktadır.
