YouTube Algoritması Videolar ve Kanallar Üzerinde Nasıl Çalışır?
YouTube algoritması, hizmet seviyesinin yükseltilmesi amacıyla her yıl küçük değişiklikler yapılarak geliştirilmektedir. Ne kadar değişiklik olursa olsun değişmeyen tek bir çalışma prensibi vardır: YouTube algoritması, kullanıcıların davranışlarına göre değerlendirme yapar. Bu çalışma prensibinin mantığını küçük bir örnekle açıklayalım.
Bir Mağaza Örneğiyle Algoritma Mantığı
Farz edelim ki siz bir kafede oturup kahve içiyorsunuz. Oturduğunuz kafenin karşısında üç adet erkek giyim mağazası var. Siz oturduğunuz yerden bu mağazaları gözlemliyorsunuz. Görüyorsunuz ki birinci mağazaya bir müşteri girdi. Beş dakika sonra müşteri hiçbir şey almadan mağazadan çıktı ve ikinci mağazaya girdi. Müşteri ikinci mağazada 20–30 dakika vakit geçirdikten sonra elinde bir çanta ile mağazadan çıktı ve üçüncü mağazaya gitti. Üçüncü mağazada bir saate kadar vakit geçirdikten sonra elleri dolu şekilde mağazadan çıktı.
Dışarıda oturup gözlem yapan bir kişi olarak bu mağazalar hakkında aşağıdaki ihtimalleri düşünebilirsiniz. Düşünebilirsiniz ki birinci mağazanın ya ürünleri kalitesizdir, ya ürün çeşidi azdır, ya fiyatları pahalıdır ya da satıcı müşteri davranışlarını bilmiyordur — bu yüzden müşteri birinci mağazadan hiçbir şey almadan çıktı. Düşünebilirsiniz ki ikinci mağazanın ürünleri kalitelidir ve fiyatları uygundur, satıcı müşteriyle davranış kurallarını iyi biliyordur ancak ürün çeşidi az olduğu için müşteri bir ürün alarak mağazadan çıktı. Düşünebilirsiniz ki üçüncü mağazanın hem ürün çeşidi fazladır, hem ürünleri kaliteli ve ucuzdur, hem de satıcı müşteriyle davranış kurallarını çok iyi biliyordur — bu yüzden müşteri üçüncü mağazadan eli dolu çıktı.
Bu ihtimalleri göz önünde bulundurarak her üç mağazaya 100 üzerinden bir değerlendirme puanı verelim.
Müşteri 5 dakika sonra hiçbir şey almadan çıktı.
Müşteri 20-30 dakika kaldı, bir ürünle çıktı.
Müşteri bir saat kaldı, elleri dolu çıktı.
YouTube algoritması da aynen bu mantıkla çalışır. Algoritma YouTube kanallarını dışarıdan izler ve bu kanallara bir değerlendirme puanı verir. Değerlendirme puanı ne kadar yüksek olursa videoların izlenme sayısı da o kadar yüksek olur. Unutmayın, sizin YouTube kanalınız sizin mağazanızdır. Müşteriler yani videonuzu izleyen kitle sizden ne kadar memnun kalırsa o kadar yüksek puana sahip olursunuz. Ve YouTube algoritması videolarınızı her sıralama faktöründe öne çıkarır. YouTube sıralaması sadece arama sonuçları sıralaması değil, aynı zamanda önerilen videolar sıralamasıdır. Algoritma videolarınızdaki kullanıcı davranışlarını analiz eder ve bu analiz sonucunda videolarınızın diğer kullanıcılara önerilip önerilmeyeceğine karar verir.
Videolarda Hangi Davranışlar YouTube Algoritması Tarafından Analiz Edilir?
Aşağıdaki segmentler kullanıcı davranışlarını oluşturan faktörlerdir.
- Videonun ortalama izlenme oranı
- Video izlenme sayısı
- Like ve Dislike sayısı
- Yorum sayısı ve yorumların negatif ya da pozitif olması
- O video sayesinde kanala gelen abone sayısı
Bu segmentler kullanıcı davranışı olarak kabul edilse de bir videonun önerilebilmesi için yeterli değildir. Bir videonun bir kullanıcıya önerilebilmesi için algoritma, o kullanıcının genel internet davranışlarını, ilgi alanlarını, demografik bilgilerini ve en önemlisi YouTube üzerinde en çok neyi aradığını analiz eder. Algoritma elde ettiği verileri bir araya getirir ve kullanıcıya hangi video daha ilginç geliyorsa onu gösterir.
Üç mağaza örneğinde gördüğünüz gibi, sonunda hangi mağazanın neden daha yüksek ya da daha düşük değerlendirme puanı aldığı açık bir şekilde anlatıldı. YouTube'da da aynı mantık uygulanır ve bu değerlendirmeyi kendi videolarınız üzerinde gerçek olarak görmek mümkündür. Videonuzu bilgisayar üzerinden açıp izlediğinizde, video sayfasının sağ tarafında VidIQ aracı tarafından o video ile ilgili sunulan analitik veriler görünür. Eğer bu verileri görmüyorsanız, demek ki VidIQ aracını henüz kullanmıyorsunuz. YouTube SEO konusuna ayrılmış derslerde VidIQ hakkında daha detaylı konuşacağım. Bu göstergeler arasında videonun genel performansını yansıtan değerlendirme puanı da yer alır ve bu puan YouTube algoritmasının videonuzu nasıl "değerlendirdiğini" anlamaya yardımcı olur.
YouTube Algoritması İçin Temel Hedef Nedir?
Bu aşamada artık anlamış olmalısınız ki YouTube için asıl mesele video değil, kullanıcı memnuniyetidir. Algoritma videoyu "iyidir" diye değil, kullanıcı o videodan memnun kaldığı için öne çıkarır. Yani YouTube sizin ne anlatmak istediğinize değil, kullanıcının videoyu izlerken nasıl davrandığına bakar. Burada birçok kişinin yanıldığı bir nokta vardır: iyi bir başlık yazarsam ve tıklama alırsam yeterli olduğunu düşünürler. Oysa tıklama sadece başlangıçtır, asıl karar tıklamadan sonra verilir.
Eğer bir kullanıcı YouTube'a girip:
- Uzun süre video izliyorsa
- Bir videodan diğerine geçiyorsa
- YouTube'dan çıkmıyorsa
Algoritma bu durumu yüksek kalite olarak değerlendirir. Tam da bu yüzden YouTube, kullanıcıları platformda tutan kanalları ve videoları daha fazla öne çıkarır.
Örneğin YouTube algoritması aşağıdaki özelliklere sahip videoları ön plana çıkarır:
- İzleyiciyi videonun sonuna kadar tutan videolar
- Bir videodan sonra başka bir videoyu izletebilen kanallar
- İzleyicinin tepki verdiği (like, yorum, paylaşım) videolar
- İzleyicinin kanala abone olmasına neden olan videolar
Buradan çıkan temel sonuç şudur: YouTube'da başarı kazanmak için algoritmayı "kandırmaya" değil, kullanıcıyı memnun etmeye odaklanmak gerekir. Başlık, açıklama ve etiketler önemlidir, ancak bunlar kapıyı açan faktörlerdir. Mağazanın içinde ne olduğu ise her şeyi belirler. Yani içeriğiniz, anlatım tarzınız, videonun ritmi ve sağladığı fayda daha önemlidir. Bir sonraki derslerde bu davranış faktörlerinin her birini ayrı ayrı nasıl optimize etmek gerektiğini, hangi hataların videoları geriye çektiğini ve algoritmanın sizi neden "görmediğini" gerçek örneklerle anlatacağım.
Buraya kadar geldiyseniz artık YouTube'a sadece video yükleyen değil, sistemi anlayan taraftasınız.
Ders 8 Hakkında Sık Sorulan Sorular
YouTube algoritması videoları nasıl değerlendirir?
Algoritma videoları izleyicilerin davranışlarına (izlenme süresi, etkileşim, abone olma gibi) bakarak bir performans puanı verir ve bu puana göre videoları önerir.
İyi bir başlık ve kapak görseli tek başına yeterli midir?
Hayır, bunlar sadece tıklamayı sağlayan kapı niteliğindedir; asıl belirleyici olan izleyicinin videoyu izlerken nasıl davrandığıdır.
Algoritma hangi kullanıcı davranışlarını analiz eder?
Ortalama izlenme oranı, izlenme sayısı, beğeni/beğenmeme sayısı, yorum sayısı ve niteliği, ve videodan gelen abone sayısı gibi sinyalleri analiz eder.
Videomun performans puanını nereden görebilirim?
VidIQ gibi bir SEO aracı kullanıyorsanız, video sayfasının yanında bu analitik verileri görebilirsiniz.
Algoritmayı "kandırmak" mümkün müdür?
Hayır, uzun vadede tek etkili strateji izleyiciyi gerçekten memnun etmektir; yapay yöntemler kalıcı başarı sağlamaz.